Het programma School aan Zet is afgerond. De website blijft wel online, maar wordt niet meer actief ondersteund. Lees meer.

Ervaringen

Scholen willen altijd het beste in elke leerling naar boven halen. Dat vraagt om een professionele organisatie, waarin teamwork en samen leren centraal staan. Tegelijkertijd heeft elke school zijn eigen leervraag en behoefte aan een sparringpartner. School aan Zet is die kritische vriend geweest en heeft scholen en besturen gefaciliteerd door gesprekken met experts, uitwisseling met andere scholen en het aanbieden van kennis in uiteenlopende vormen.

In het voorjaar van 2012 stond School aan Zet voor een uitdagende opdracht: zoveel mogelijk scholen (en hun besturen) bekend maken met de landelijke bestuursakkoorden en hen te stimuleren deze te vertalen naar hun eigen ambities. Al in het eerste jaar namen er ruim 600 vo-scholen deel aan het programma.

Ontwikkelen naar een lerende organisatie

In dat jaar gaf 86% van deze scholen aan zich te willen ontwikkelen naar een meer professionele lerende organisatie, om zo de kwaliteit van het onderwijs continu te kunnen verbeteren en al hun leerlingen goed voor te bereiden op de toekomst. Er kwamen veel vraagstukken op scholen af, van nieuw beleid tot personeelsverloop. Zij gaven aan als school beter op deze vraagstukken voorbereid te willen zijn, zodat zij altijd goed in staat zijn op veranderingen in te spelen. Juist hier wilden zij School aan Zet graag voor benutten.

Scholen versterken in hun ambitie

Dat riep de vraag op: wat is nu eigenlijk een lerende organisatie? En vooral: hoe wordt een school dit? Waar moet je beginnen? Hoe kon dit sámen met de scholen worden aangepakt? Met groot enthousiasme is er met scholen aan de slag gegaan en is er een passend programma ontwikkeld. Hiermee heeft School aan Zet scholen versterkt bij het realiseren van hun ambitie om te komen tot een lerende organisatie. In het programma zijn deelnemende scholen altijd zelf aan zet geweest; ze formuleerden hun eigen doelen, waren (en zijn!) bereid te reflecteren op processen binnen de school als lerende organisatie en maakten daarbij gebruik van een expert van School aan Zet, die als kritische en onafhankelijke vriend met hen meekeek.

Ontwikkelmodel Lerende Organisatie als houvast

Om inzicht te krijgen in de processen van de lerende organisatie is samen met een aantal voorlopende scholen het Ontwikkelmodel Lerende Organisatie ontwikkeld. Dit model biedt scholen een kijkrichting op hun ontwikkeling en bestaat uit vijf ontwikkelaspecten: goede koers, goede start, goede feedback, goede ontwikkeling en goede differentiatie. Deze aspecten beschrijven de verschillende niveaus van ontwikkeling. Het is dan ook heel mooi dat het model daadwerkelijk houvast geeft hierbij. Scholen geven aan dat het hen structuur gaf om te werken aan de procesverbeteringen die nodig waren om recht te doen aan het leerpotentieel, de ambitie en het talent van de leerlingen. Een mooie opbrengst voor het onderwijs.

Inzicht met de zelfevaluatie

Gekoppeld aan het ontwikkelmodel is ook een digitale zelfevaluatie ontwikkeld, waarmee scholen inzicht kunnen krijgen in hoeverre zij vinden dat ze al een lerende organisatie zijn en waarvan de uitkomst input geeft voor een rijk gesprek op school. Bijna 300 scholen hebben de zelfevaluatie ingezet (in totaal ruim 7.000 respondenten) en ruim de helft van de scholen (67%) heeft aangegeven de zelfevaluatie nogmaals te willen gebruiken.

Intervisie in leernetwerken

In het kader van ‘van en met elkaar leren’ konden deelnemers meedoen aan leer- en intervisienetwerken. Lead & Learn voor het middenmanagement (team- en afdelingsleiders)
en Teach & Learn voor leraren. In verschillende tranches hebben de deelnemers gedurende
een jaar met intensief contact met collega’s en vanuit eigen kracht gewerkt aan hun persoonlijke ontwikkeling in relatie tot de ontwikkeling van de school. En hier zijn mooie dingen uit voortgekomen.

Leren van en met bedrijven

Ook hebben schoolleiders sámen met een collega, vijf bedrijven bezocht (Tata Steel,
Siemens, Shell, ASML en Philips) om te leren van hun ervaringen als lerende organisaties.
Bedrijven zijn net als scholen aan de slag met de ontwikkeling naar een lerende organisatie
en een continue verbetercultuur. De deelnemers gaven aan dat de ervaringen van deze
bedrijven als inspiratie hebben gediend en dat het goed is om ook buiten de vertrouwde kring een netwerk op te bouwen.

Referentiescholen delen kennis en ervaringen

Ook tussen scholen onderling worden er altijd volop kennis en ervaringen gedeeld. Daarom heeft School aan Zet een groep van twintig scholen in een netwerk bij elkaar gebracht: de referentiescholen. Deze scholen zijn vergevorderd in hun ontwikkeling naar (onderdelen van) lerende organisatie en waren (en zijn!) bereid hun ervaringen te delen met andere scholen en hen te inspireren. Maar ook onderling hebben zij veel van elkaar geleerd. Want, zo geven zij aan: ook als scholen kun je van elkaar leren en blijven ontwikkelen.

Goede voorbeelden in beeld gebracht

Er zijn al veel goede voorbeelden van scholen in hun ontwikkeling naar een lerende organisatie. Omdát we het belangrijk vinden dat scholen van en met elkaar leren, hebben we steeds goede voorbeelden uit de praktijk verzameld. Deze hebben wij in beeld gebracht door ze te plaatsen als praktijkvoorbeeld in de kennisbank op deze website en in de catalogus van aanpakken. Zo hoeft niet elke school het wiel opnieuw uit te vinden.

Lessons learned

In een lerende organisatie stopt leren nooit én blijft men van en met elkaar leren. Bent u benieuwd naar de opbrengsten van School aan Zet of wilt u gebruik maken van de geleerde lessen en opgeleverde producten en instrumenten, kijk dan voor meer informatie op blijfontwikkelen.schoolaanzet.nl.

Programma School aan Zet afgerond, producten blijven beschikbaar

Het programma School aan Zet heeft in juli 2016 de laatste activiteiten afgerond. Bijna 4.000 scholen van 700 besturen in het po, vo en s(b)o hebben het programma benut om zich te ontwikkelen tot lerende organisaties. De producten en instrumenten die School aan Zet voor de scholen/besturen heeft ontwikkeld, zijn door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap na afloop van het programma voor enige tijd vrij beschikbaar gesteld op deze website. Zo kunnen scholen en besturen hun organisatie en het onderwijs blijven ontwikkelen.

Om deze website optimaal te laten functioneren gebruiken wij cookies.
Wij vragen hier toestemming voor.

Cookies

Wij maken op deze website gebruik van cookies. Een cookie is een klein bestand dat van deze website via uw browser op uw computer wordt opgeslagen. Hierdoor kunnen o.a. instellingen en voorkeuren van gebruikers worden onthouden en statistieken worden bijgehouden. Lees hier alles over ons cookiebeleid.

Door toe te stemmen, kunnen we o.a. anonieme statistieken bijhouden. Deze worden gebruikt voor onderzoek om de gebruikerservaring op deze site te optimaliseren.

Daarnaast wordt het mogelijk om artikelen te delen met social media platforms zoals Facebook of Twitter.

Wanneer u geen toestemming geeft, blijft de website functioneel toegankelijk.
School aan Zet gebruikt geen cookies voor commerciele doeleinden.