Het programma School aan Zet is afgerond. De website blijft wel online, maar wordt niet meer actief ondersteund. Lees meer.

Sfeerverslag Werkconferentie ‘Taal en rekenen op de stip’

Geplaatst op 5 oktober 2015
Sfeerverslag Werkconferentie ‘Taal en rekenen op de stip’

Goed taal/lees- en rekenonderwijs is teamwerk. De schoolleider, de leerkrachten, de intern begeleider – iedereen doet ertoe als de resultaten omhoog moeten en hoog moeten blijven. Tijdens de werkconferentie ‘Taal en rekenen op de stip’ worden de deelnemers bijgepraat over effectief taal- en rekenonderwijs en krijgen zij antwoord op de vraag: hoe houden we de resultaten vast?


Taal- en leesexpert Kees Vernooy verricht de aftrap van de werkconferentie ‘Taal en rekenen op de stip’, die op 23 september in Utrecht door ruim tachtig leraren, schoolleiders en intern begeleiders wordt bijgewoond. In hoog tempo neemt hij de aanwezigen mee langs verschillende onderzoeken die zijn uitgevoerd naar de rol van de schoolleider en van het team, de manier van omgaan met leerlingresultaten en manieren om de opbrengsten te borgen en zo de schoolontwikkeling gaande te houden. “Het is moeilijk om een goede school te hebben zonder goede schoolleider. De schoolleider heeft indirect invloed op de resultaten van de leerling, doordat hij of zij de  leerkrachten monitort en coacht en zorgt dat ze goed geschoold zijn.” Samenwerking in het team verbetert de resultaten, zo is aangetoond: “Betere resultaten worden nooit bereikt door één enkele factor zoals een andere methode. De professionaliteit van de leerkracht en willen leren van elkaar, is altijd doorslaggevend.” Begrijpend lezen is cruciaal voor een gunstige schoolloopbaan van een kind. “De tekst moet centraal staan. Het gaat erom dat een kind begrijpt wat er staat.” Wanneer een school een verandering heeft doorgevoerd en betere resultaten oogst, is het belangrijk om de manier van werken vast te houden. Zo moeten nieuwe leraren worden geschoold en moet het onderwerp regelmatig op de agenda staan. “Beperk je tot drie, maximaal vijf doelen bij schoolontwikkeling”, geeft Vernooy de deelnemers mee. “En vergeet niet: inzet doet ertoe!”

Lesbezoeken 

Kimberley de Roode van basisschool De Carrousel in Utrecht is blij dat Vernooy de tekst centraal stelt: “Het aanleren van leesstrategieën leidt niet tot betere resultaten. Het is goed dat nog eens zo nadrukkelijk te horen.” Haar collega Carmela Tumminaro, sinds dit jaar schoolleider, vertelt dat de school net is gestart met School aan Zet. “Ik ga meer lesbezoeken brengen. Door te starten met flitsbezoeken, wil ik het idee doorbreken dat het eng is. Wat Kees Vernooy zegt over leraren monitoren, past precies in mijn straatje.” 

Energie 

Na de plenaire inleiding krijgen de deelnemers in een inspirerende werksessie tips en trucs aangereikt om het  taal/ lezen en het rekenen in de onderbouw en de bovenbouw te verbeteren. Yvonne Leenders (expert taal/lezen onderbouw): “Er zijn zes elementen belangrijk: doelgericht werken, een goed aanbod, voldoende tijd, goede instructie, convergent differentiëren en monitoren.” In subgroepjes gaan de deelnemers na hoe hun school met deze elementen omgaat. Saskia Mak van Stichting 5maalO: “Doelstellingsgesprekken roepen weerstand op, men is bang voor afrekenen. Maar we praten er nu wel over.” Ebelien Nieman (expert taal/lezen onderbouw) breekt een lans voor Begrijpend Luisteren en voorlezen. “Bij Begrijpend Luisteren gaat het om vaardigheden als voorspellen, voorkennis oproepen, vragen stellen, visualiseren en samenvatten. Het is belangrijk dat je nieuwe leerkrachten daarin goed begeleid.” Annerieke Visser, intern begeleider op CBS De Ark in Bergambacht: “De leerkrachten van de groepen 3 praten nu met elkaar over leesonderwijs, dat geeft veel energie.” 

Cultuuromslag

“Er is een cultuuromslag geweest op onze school”, vertelt Hans Dikkeschei, schoolleider van CNB De Hien in Dodewaard. “We hebben kijkwijzers en kijken systematisch bij elkaar in de les. We worden beter door samen lessen voor te bereiden en vervolgens met elkaar te bespreken. We doen het met het hele team. Het hele team is hier ook aanwezig. Bij ons leeft het besef dat we goede leerkrachten moeten zijn, opdat de leerlingen profiteren van het onderwijs. Deze dag is goed voor ons, zo komen we in de flow. Als school zitten we in een verbeterfase. Opbrengstgericht werken is minder leuk misschien, maar levert wel wat op. We willen nu zoeken naar evenwicht, zodat ook de cultuurvakken meer aan bod komen.” Bovenbouwcoördinator Corine Druijff vult aan: “Het is een gezonde spanning, we delen kennis en zien elkaar in de lesbezoeken. Die gezonde spanning brengt je tot hogere prestaties. We moeten erop bedacht zijn dat we niet terugvallen.”

Modelen 

In de workshop rekenen in de bovenbouw hamert rekenexpert Maaike Verschuren erop dat leraren kritisch zijn op hun rekenmethode. “Kijk naar wat je leerlingen nodig hebben. En geef veel taakgerichte feedback.” Modelen, voordoen, is belangrijk bij de rekenles, onderstreept ook rekendeskundige Lex Gal. “Er zijn basisstrategieën en variastrategieën.  Het is handig om met elkaar in het team af te spreken welke basisstrategie je aanleert.” Daarnaast is het belangrijk niet alleen cognitief bezig te zijn, maar ook met concrete materialen. In de subgroep bespreken de deelnemers hoe vaak ze nepgeld en meetinstrumenten inzetten. Te weinig, is de conclusie, al zijn de materialen wel in huis. “Je kunt een zwakke leerling de zakjes nepgeld laten controleren”, zegt Gal. “Dat is dan meteen een goede oefening.”

Borgen 

Tijdens de werkgroepsessies nemen de schoolontwikkelexperts van School aan Zet de schoolleiders apart om het onderwerp ‘borgen’ te bepreken. “Daarbij komen concrete vraagstukken op tafel”, zegt School aan Zet-expert Anna Schipper. “De directeuren kunnen elkaar goede tips geven. Bijvoorbeeld als een school zwak was, was het hele team zeer gemotiveerd om zich te scholen. Maar nieuwe leerkrachten voelen die urgentie niet. Hoe pak je dat aan? Dat kan door meteen aan te geven wat  je van de leerkracht verwacht. Maar ook: zet het onderwerp regelmatig op de agenda. Doen we nog wat we hadden afgesproken? Zoals Kees Vernooy zei in zijn inleiding is onderwijskundig schoolleiderschap cruciaal. Daar zijn de schoolleiders zich zeer van bewust.”

Tekst Susan de Boer

Dit artikel maakt deel uit van de volgende thema’s:

  • (Voortgezet) Speciaal onderwijs Basisvaardigheden
  • Primair onderwijs Taal, Lezen en Rekenen

Gerelateerde items

Om deze website optimaal te laten functioneren gebruiken wij cookies.
Wij vragen hier toestemming voor.

Cookies

Wij maken op deze website gebruik van cookies. Een cookie is een klein bestand dat van deze website via uw browser op uw computer wordt opgeslagen. Hierdoor kunnen o.a. instellingen en voorkeuren van gebruikers worden onthouden en statistieken worden bijgehouden. Lees hier alles over ons cookiebeleid.

Door toe te stemmen, kunnen we o.a. anonieme statistieken bijhouden. Deze worden gebruikt voor onderzoek om de gebruikerservaring op deze site te optimaliseren.

Daarnaast wordt het mogelijk om artikelen te delen met social media platforms zoals Facebook of Twitter.

Wanneer u geen toestemming geeft, blijft de website functioneel toegankelijk.
School aan Zet gebruikt geen cookies voor commerciele doeleinden.