Het programma School aan Zet is afgerond. De website blijft wel online, maar wordt niet meer actief ondersteund. Lees meer.

In een lerende organisatie ontwikkelt het team zich samen

Geplaatst op 23 september 2015
In een lerende organisatie ontwikkelt het team zich samen

Verslag SuccesExpo Heerenveen 16 september 2015

Blijf jezelf als docent en werk samen als team. Zo maak je een lerende organisatie. Dat is de belangrijkste boodschap van de eerste SuccesExpo van het schooljaar 2015-2016 in het Abe Lenstrastadion in Heerenveen.

Tijdens de SuccesExpo’s van School aan Zet ontmoeten schoolleiders en leraren van het voortgezet onderwijs elkaar om hun successen te presenteren en van elkaar te leren. Daarnaast staan inspirerende lezingen op het programma: een inleiding van oud-voetbaltrainer Foppe de Haan en een relaas van een oud-trainee van Eerst de Klas, nu beginnend docent.

Lerende organisatie: ontwikkelen doe je samen
Foppe de Haan, onder meer oud-trainer van SC Heerenveen en Jong Oranje, begon zijn carrière als leraar. Aan de hand van zijn eigen loopbaan laat hij zien hoe een organisatie een ‘lerende organisatie’ wordt. De termen ‘Ontwikkeling’ of ‘Feedback’ vallen niet, maar die zijn moeiteloos aan zijn verhalen te verbinden. “In de sport zijn er meestal twee trainers tegelijk bezig. Naderhand kun je dan met elkaar bespreken wat goed ging en wat niet. Op de basisschool waar ik lesgaf, heb ik andere leraren eens uitgenodigd om in de gymles te komen kijken. Dat gaf een heel nieuw inzicht in elkaars manier van lesgeven.” Ontwikkelen doe je samen, vertelt hij: “Iedereen kent de eigen taak en voert die uit, maar weet ook wat de ander doet en met welk doel. Zo kun je elkaars kwaliteiten benutten, en voor elkaar inspringen als dat nodig is.” De Haan heeft zelf ook veel geleerd, bijvoorbeeld dat je mensen niet kunt forceren het anders te doen dan ze zijn gewend. “Mijn opdracht was om van SC Heerenveen een topclub te maken. Maar ik liep veel te hard van stapel. De directeur zei tegen me:  zo werkt het niet. Je moet aandacht hebben voor de spelers, rustig blijven, het geleidelijk aan doen.”

Succesvol borgen
“Borging is een lastig, ontweken en misbruikt woord”, zegt Jonneke Adolfsen. Zij verzorgt als expert van School aan Zet de workshop Succesvol borgen. “Mensen geven vaak aan dat ze er slecht in zijn. Meestal vinden ze het ook belangrijker om bezig te zijn met het project zelf en het implementeren ervan.” Vervolgens nodigt ze de aanwezigen uit om na te denken over een mislukt project, en de verklaring voor de mislukking te achterhalen. “Lastig”, zegt Arjan Verheij van Talentstad. “Ik ben er niet goed in om te onthouden wat niet is gelukt.” Maar na even nadenken herinnert zich toch een project waarbij leerlingen van meerdere klassen tegelijk, onder leiding van drie of vier docenten, aan de slag gingen met een thema. De leerlingen bleken daarin maar mondjesmaat geïnteresseerd en het project werd voortijdig gestaakt. “We hadden niet goed doordacht wat we wilden bereiken”, weet hij nu. “Het einddoel was niet voor iedereen even helder.”

Opzienbarend
Bij de workshop Datateams vertelt Christel Wolterinck,  teamleider Onderzoek en Onderwijsontwikkeling van Scholengemeenschap Marianum in Groenlo en Lichtenvoorde, hoe docenten op haar school aan de slag zijn gegaan met de toekomstige verplichte rekentoets. Marianum probeerde eens hoe de leerlingen erop scoorden en schrok: 80 procent van de havo 4-leerlingen scoorde lager dan een 6. “Wij dachten: het zijn vast voornamelijk leerlingen met een CM / EM profiel”, vertelt Wolterinck. “Maar de toetsresultaten laten zien dat ook de NG-leerlingen massaal uitvallen. Het meest opzienbarend dat ik ervan geleerd heb, is dat we op school allerlei toetsen afnemen, maar er niets mee doen.” Ook heeft ze geleerd hoe hecht een datateam wordt tijdens de samenwerking. “Een aandachtspunt is daarom de betrokkenheid van de andere collega’s.”

Persoonlijke vaardigheden
In de workshop Groeimindset vertelt docent Kunstvakken Jip Roijackers over de manier waarop hij zijn leerlingen stimuleert om zich te ontwikkelen. “Als mentor maak ik leerlingen bewust van hun manier van denken”, zegt hij. “Een school is een plek waar cognitieve vaardigheden worden aangesproken. Maar ik ben kunstenaar. Het gaat mij om de ontwikkeling van persoonlijke vaardigheden. Daar heb je een ‘groeimindset’ voor nodig.” Zijn verhaal slaat aan bij een grote groep docenten. “Leraren willen leerlingen prikkelen, ze meekrijgen”, zegt een van de deelnemers. “Een leerling die niet weet wat hij of zij wil, is moeilijk te motiveren.”

Ga met elkaar in gesprek
De laatste spreker van de middag is Anton Nanninga, een van de auteurs van ‘De Onderwijstrip’ en oud-trainee van het programma Eerst de Klas. Goede studenten krijgen in dit programma de kans om tegelijk op een school en in het bedrijfsleven te werken. De trainees vertellen in ‘De Onderwijstrip’ over hun ervaringen als beginnend docent. Nanninga is een bevlogen docent en reflecteert op een aanstekelijke manier op zijn leerproces. “De kern van mijn betoog is: ga met elkaar in gesprek. Het is zo belangrijk dat je gekend wordt. Dat geldt voor leerlingen – zij willen gekend zijn. Maar het geldt ook voor de docent. Het is belangrijk dat je je collega’s kent en weet waarom ze voor het onderwijs gekozen hebben.”

Inspiratie-bijeenkomst
Vooral de verhalen van Foppe de Haan en Anton Nanninga maken indruk op docent Nederlands Amanda Prijs van CSG Liudger in Waskemeer.”Als docent moet je bij jezelf blijven, en oprecht het gesprek aangaan met leerlingen. Hoe geef je feedback?” Loek Mulschlegel, extern projectleider bij CSG Liudger, voegt toe: “Docent zijn is soms een eenzaam beroep. Hier ontmoet je elkaar. Dit is echt een inspiratie-bijeenkomst.”


Lees ook het verslag van de SuccesExpo in Eindhoven van 1 oktober jl.

Gerelateerde items

Om deze website optimaal te laten functioneren gebruiken wij cookies.
Wij vragen hier toestemming voor.

Cookies

Wij maken op deze website gebruik van cookies. Een cookie is een klein bestand dat van deze website via uw browser op uw computer wordt opgeslagen. Hierdoor kunnen o.a. instellingen en voorkeuren van gebruikers worden onthouden en statistieken worden bijgehouden. Lees hier alles over ons cookiebeleid.

Door toe te stemmen, kunnen we o.a. anonieme statistieken bijhouden. Deze worden gebruikt voor onderzoek om de gebruikerservaring op deze site te optimaliseren.

Daarnaast wordt het mogelijk om artikelen te delen met social media platforms zoals Facebook of Twitter.

Wanneer u geen toestemming geeft, blijft de website functioneel toegankelijk.
School aan Zet gebruikt geen cookies voor commerciele doeleinden.