Het programma School aan Zet is afgerond. De website blijft wel online, maar wordt niet meer actief ondersteund. Lees meer.

Ervaringen

Scholen willen altijd het beste in elke leerling naar boven halen. Dat vraagt om een professionele organisatie, waarin teamwork en samen leren centraal staan. Tegelijkertijd heeft elke school zijn eigen leervraag en behoefte aan een sparringpartner. School aan Zet is die kritische vriend geweest en heeft scholen en besturen gefaciliteerd door gesprekken met experts, uitwisseling met andere scholen en het aanbieden van kennis in uiteenlopende vormen.

In het voorjaar van 2012 stond School aan Zet voor een uitdagende opdracht: zoveel mogelijk scholen (en hun besturen) bekend maken met de landelijke bestuursakkoorden en hen te stimuleren deze te vertalen naar hun eigen ambities. Ook so-scholen namen al van het begin af aan deel aan het programma.

Ontwikkelen naar een lerende organisatie
Steeds vaker gaven scholen aan zich te willen ontwikkelen naar een meer professionele lerende organisatie, om zo de kwaliteit van het onderwijs continu te kunnen verbeteren en al hun leerlingen goed voor te bereiden op de toekomst. Er kwamen veel vraagstukken op scholen af, van nieuw beleid tot personeelsverloop. Zij gaven aan als school beter op deze vraagstukken voorbereid te willen zijn, zodat zij altijd goed in staat zijn op veranderingen in te spelen. Juist hier wilden zij School aan Zet graag voor benutten.

Scholen versterken in hun ambitie
Dat riep de vraag op: wat is nu eigenlijk een lerende organisatie? En vooral: hoe wordt een school dit? Waar moet je beginnen? Hoe kon dit sámen met de scholen worden aangepakt? Met groot enthousiasme is er met scholen aan de slag gegaan en is er een passend programma ontwikkeld. Hiermee heeft School aan Zet scholen versterkt bij het realiseren van hun ambitie om te komen tot een lerende organisatie. In het programma zijn deelnemende scholen altijd zelf aan zet geweest; ze formuleerden hun eigen doelen, waren (en zijn!) bereid te reflecteren op processen binnen de school als lerende organisatie en maakten daarbij gebruik van een expert van School aan Zet, die als kritische en onafhankelijke vriend met hen meekeek.

Gesprekkenparcours en Samen Leren Inhoud Geven
School aan Zet heeft in de afgelopen jaren twee kernaanpakken ontwikkeld. De aanpak met het gesprekkenparcours en de aanpak Samen Leren Inhoud Geven.

Met de aanpak van het gesprekkenparcours wilde School aan Zet een brug slaan tussen beleidsdoelstellingen van het ministerie van OCW en de eigen beleidsdoelstelling en dagelijkse werkelijkheid van scholen. Centraal hierbij stonden de inhoud van de actieplannen (2011) van het ministerie en het bestuursakkoord dat daarover met de PO-Raad is afgesloten (2012). Met scholen die aan de slag zijn gegaan met deze aanpak werd gekeken hoe de eigen doelstellingen verbonden konden worden aan de landelijke doelstellingen en welk thema daarbij als vliegwiel kan fungeren voor de eigen schoolontwikkeling.

Bij de aanpak Samen Leren Inhoud Geven stonden de veranderkundige vraagstukken waar scholen zich bij hun ontwikkeling voor gesteld zien centraal. Om ervoor te zorgen dat er niet alleen binnen een individuele school samen geleerd werd maar óók tussen scholen onderling, namen er besturen of groepen scholen deel aan deze aanpak. 

Ontwikkelmodel als houvast
In het voortgezet onderwijs was eerder al, samen met een aantal voorlopende scholen, het Ontwikkelmodel Lerende Organisatie ontwikkeld. Dit om inzicht te krijgen in de processen van de lerende organisatie. Naar dit voorbeeld is samen met besturen, scholen en experts voor het primair onderwijs het Ontwikkelmodel Samen Leren Inhoud Geven ontworpen. Het model stimuleert eigenaarschap, zal scholen een kijkrichting bieden op hun ontwikkeling en helpt om vragen als ‘Wat verstaan we onder samen leren?’, ‘Waar willen we naartoe?’ en ‘Hoe gaan we daar komen?’ bespreekbaar te maken in de organisatie. Het ontwikkelmodel bestaat uit vijf ontwikkelaspecten waar scholen mee aan de slag zijn gegaan binnen de aanpak Samen Leren Inhoud Geven. Zo zijn bijvoorbeeld dankzij de aanpak Samen Leren Inhoud Geven de eerste zaadjes van kennisdeling en -uitwisseling geplant en ontkiemd tussen twee verschillende stichtingen.

Intervisie in Lead & Learn PO
In het kader van ‘van en met elkaar leren’ heeft School aan Zet de inspiratiesessies Lead & Learn PO ontwikkeld. Deze waren bedoeld voor talentvolle en ambitieuze schoolleiders in het primair- en speciaal onderwijs. Lead & Learn PO bestond uit een reeks van vier inspiratiesessies over het leidinggeven aan een lerende organisatie. De inspiratiesessies waren erop gericht om schoolleiders handvatten aan te reiken om nóg beter leiding te geven aan een lerende organisatie, gericht op meer samen leren.

Samen leren op bijeenkomsten
Omdat School aan Zet er in geloofde dat iedereen binnen de school een verantwoordelijkheid heeft in de schoolontwikkeling zijn er daarnaast diverse bijeenkomsten georganiseerd waar schoolleiders, bestuurder, leraren en anderen geïnteresseerden samen kwamen om kennis en ervaringen uit te wisselen. Neem bijvoorbeeld de succesvolle, jaarlijkse, driedaagse studieconferentie in Lunteren, waar schoolleiders, intern begeleiders, leraren, directeuren en bestuurders massaal op af kwamen om van én met elkaar te leren. En ook tijdens de regionale slotbijeenkomsten ‘Blijf ontwikkelen’ heeft men volop kennis gedeeld. Dergelijke bijeenkomsten zijn altijd goed beoordeeld en gewaardeerd door de deelnemers.

Referentiescholen delen kennis en ervaringen
Ook tussen scholen onderling worden er volop kennis en ervaringen worden gedeeld. Daarom hebben we een groep van negentien scholen in een netwerk bij elkaar gebracht: de referentiescholen. Deze scholen zijn vergevorderd in hun ontwikkeling naar (onderdelen van) lerende organisatie en waren (en zijn!) bereid hun ervaringen te delen met andere scholen en hen te inspireren. Maar ook onderling hebben zij veel van elkaar geleerd. Want, zo geven zij aan: ook als scholen kun je van elkaar leren en blijven ontwikkelen.

Goede voorbeelden in beeld gebracht
Er zijn al veel goede voorbeelden van scholen in hun ontwikkeling naar een lerende organisatie. Omdát we het belangrijk vinden dat scholen van en met elkaar leren, hebben we steeds goede voorbeelden uit de praktijk verzameld. Deze hebben wij in beeld gebracht door ze te plaatsen als praktijkvoorbeeld in de kennisbank op onze website. Zo hoeft niet elke school het wiel opnieuw uit te vinden.

Lessons learned

In een lerende organisatie stopt leren nooit én blijft men van en met elkaar leren. Bent u benieuwd naar de opbrengsten van School aan Zet of wilt u gebruik maken van de geleerde lessen en opgeleverde producten en instrumenten, kijk dan voor meer informatie op blijfontwikkelen.schoolaanzet.nl.

Programma School aan Zet afgerond, producten blijven beschikbaar

Het programma School aan Zet heeft in juli 2016 de laatste activiteiten afgerond. Bijna 4.000 scholen van 700 besturen in het po, vo en s(b)o hebben het programma benut om zich te ontwikkelen tot lerende organisaties. De producten en instrumenten die School aan Zet voor de scholen/besturen heeft ontwikkeld, zijn door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap na afloop van het programma voor enige tijd vrij beschikbaar gesteld op deze website. Zo kunnen scholen en besturen hun organisatie en het onderwijs blijven ontwikkelen.

Om deze website optimaal te laten functioneren gebruiken wij cookies.
Wij vragen hier toestemming voor.

Cookies

Wij maken op deze website gebruik van cookies. Een cookie is een klein bestand dat van deze website via uw browser op uw computer wordt opgeslagen. Hierdoor kunnen o.a. instellingen en voorkeuren van gebruikers worden onthouden en statistieken worden bijgehouden. Lees hier alles over ons cookiebeleid.

Door toe te stemmen, kunnen we o.a. anonieme statistieken bijhouden. Deze worden gebruikt voor onderzoek om de gebruikerservaring op deze site te optimaliseren.

Daarnaast wordt het mogelijk om artikelen te delen met social media platforms zoals Facebook of Twitter.

Wanneer u geen toestemming geeft, blijft de website functioneel toegankelijk.
School aan Zet gebruikt geen cookies voor commerciele doeleinden.